Werkgroep Nieuwe inzichten in pensioencommunicatie

De vindbaarheid en begrijpelijkheid van informatie in pensioenbrieven

Louise Nell, Leo Lentz & Henk Pander Maat (allen UU)
In deze studie is aan de hand van experimenteel onderzoek de kwaliteit van informatie in pensioenbrieven onderzocht. Een bestaande pensioenbrief werd in twee varianten getest: de traditionele pensioenbrief, aangeboden als digitale pdf, en de gelaagde pensioenbrief, aangeboden als online klikmodel. Voor deze varianten werd nagegaan hoe goed proefpersonen hierin de informatie konden vinden en begrijpen. Ook werd nagegaan hoe persoonskenmerken van de respondenten, zoals opleiding, leeftijd, financiële kennis en leesvaardigheid samenhingen met het vinden en begrijpen van de informatie.

De resultaten laten zien dat de vorm van de brief nauwelijks samenhang vertoont met de mate waarin informatie wordt gevonden en begrepen. In de studie is wel een verband gevonden tussen prestaties op de pensioenbrief en proefpersoonskenmerken. Een hogere opleiding, leeftijd en woordenschat dragen bij aan zowel het vinden als begrijpen van de informatie in beide varianten. Opvallend is dat pensioenkennis en financiële geletterdheid geen rol lijken te spelen.

Communicatie over een pensioentekort: Een doelgroepenbenadering

Benedict Dellaert, Bas Donkers (allebei EUR) & Ron van Schie (CBS)
Het pensioenbewustzijn van veel mensen in Nederland is laag. Daarom wordt veelal gepleit voor een goede voorlichting en informatievoorziening aan pensioendeelnemers, waardoor ze beter op de hoogte kunnen zijn van hun persoonlijke pensioensituatie. Recentelijk is bijvoorbeeld het pensioen dashboard voorgesteld als een hulpmiddel voor individuele pensioendeelnemers om een beter overzicht krijgen over hun opgebouwde pensioen (Ministerie Sociale zaken, 2012)In dit NEA paper beargumenteren we echter dat vaak over het hoofd wordt gezien dat voor een grote groep mensen in Nederland, de handelingsrelevantie van dergelijke informatie beperkt kan zijn. De reden hiervoor is dat zelfs als deze mensen meer pensioenbewust worden op basis van de gecommuniceerde informatie, het voor veel personen ofwel moeilijk is om te sparen ofwel dat men geen noodzaak heeft om te sparen. Het meer pensioenbewust maken over een mogelijk pensioentekort zal daarom weliswaar kunnen helpen om een beter begrip van hun pensioen teweeg te brengen bij deze pensioendeelnemers, maar het effect op hun gedrag zal vaak beperkt zijn.

We voeren beschrijvende analyses uit om te bekijken welke factoren lidmaatschap per mogelijk handeling categorie bepalen om een schatting te kunnen geven van de omvang van elk van de betreffende groepen. Op basis hiervan bespreken we nut en noodzaak van pensioencommunicatie om het pensioenbewustzijn over mogelijke pensioentekorten bij elk van de verschillende doelgroepen te vergroten en welke nadruk de pensioencommunicatie het best zou kunnen krijgen.

Zin en onzin van pensioencommunicatie

Henriëtte Prast (Tilburg University)
Deze studie bespreekt wat we weten over de effectiviteit van financiële educatie en pensioencommunicatie, uitgaande van verschillende mogelijke doelen,. Ook komt aan de orde welke instrumenten pensioengedrag gunstig kunnen beinvloeden, en aan welke inhoudelijke eisen pensioencommunicatie moet voldoen. De conclusie is dat voor zover gedragsverandering het doel is, er meer effect is te verwachten van een daartoe bewust ontworpen keuze-architectuur. Ervan uitgaande dat pensioen bedoeld is voor het realiseren van een levensstandaard, moet pensioencommunicatie meer omvatten dan financiële informatie en een financieel handelingsperspectief. De geambieerde levensstandaard na pensioen en de mogelijke inzet van reëeel en menselijk kapitaal mogen niet ontbreken. Het verdient aanbeveling om de kosten en baten van financiële kennisbevordering te vergelijken met die van andere soorten voor pensioen relevante educatie.

Medewerkers van Netspar-partners en Netspar-fellows mogen deze bijeenkomst kosteloos bijwonen. U kunt zich opgeven via het beschikbare online registratieformulier.

Voor meer informatie over deze en andere Netspar bijeenkomsten kunt u terecht bij onze evenementencoördinator  Sylvia van Drogenbroek ([email protected]).