Hoewel de klimaat- en energietransitie centraal staan in dit project, omvat de duurzaamheidstransitie verschillende milieu-, sociale en governanceaspecten (zgn. ESG). Naast het klimaat zijn ook andere milieudoelstellingen zoals biodiversiteit, sociale doelstellingen zoals arbeidsomstandigheden en mensenrechten, en governance-doelstellingen, waaronder verbeterde corporate governance-structuren, relevant. ESG-regelgeving heeft gevolgen voor financiële instellingen, waaronder pensioenuitvoerders, en vereist dat duurzaamheidsdoelstellingen een integraal onderdeel worden van het beleggingsbeleid en de productontwikkeling. Deze noodzaak komt tot uiting in wettelijke verplichtingen op het gebied van rapportage, governance, transparantie en beleggingsstrategie.

Voor pensioenuitvoerders is een duidelijk wettelijk kader met betrekking tot hun rechten en plichten op het gebied van duurzaamheid binnen hun mandaat – het beheren van pensioenregelingen – van cruciaal belang, met name in het kader van de ‘prudent person rule’. Deze regel vereist dat beleggingen worden gedaan in het beste belang van de pensioengerechtigden. Het is echter moeilijk om te interpreteren wat het ‘beste belang’ van de pensioengerechtigden is, vooral gezien de uiteenlopende voorkeuren van een collectief van deelnemers (zie ook WP1&2). Dit WorkPackage5 onderzoekt de juridische mogelijkheden en grenzen, evenals de aansprakelijkheidsrisico’s voor duurzame investeringen en productontwikkeling, waarbij wordt gekeken naar harde verplichtingen, soft law (niet-verplichte maar aangemoedigde maatregelen), fiduciaire verplichtingen in een duurzaamheidsgerichte context en gebieden met expliciete beperkingen. Inzicht in de juridische mogelijkheden, beperkingen en aansprakelijkheidsrisico’s die specifiek zijn voor deze sector is essentieel voor pensioenfondsen om hun rol als beheerder effectief te kunnen vervullen. Dit WP is een overkoepelende onderzoekslijn die relevant is voor alle andere werkpakketten, aangezien het de juridische context en legitimiteit van de rol van de pensioensector in de transitie naar duurzaamheid bestudeert.

Belangrijkste onderzoeksvraag: Wat zijn de juridische mogelijkheden, beperkingen en aansprakelijkheidsrisico’s voor duurzame beleggingen voor pensioenfondsen?