Koen Aarts, Herman Kappelle en Michael Visser

Pensioen & Wetenschap is een podcast van Netspar: het kennisnetwerk dat wetenschap en pensioen- en verzekeringssector met elkaar verbindt. In deze aflevering neemt Koen Aarts de plaats in van gespreksleider Jannie Benedictus.

Een aangepaste wet moet een bedrag ineens bij pensionering mogelijk maken. Dat wil zeggen dat werknemers bij pensionering maximaal 10 procent van het pensioenvermogen kunnen opnemen. Dit keuzerecht geldt nog niet en gaat pas in na de goedkeuring van een wetsvoorstel door de Eerste Kamer. Wat zijn de financiële, praktische en juridische consequenties van het bedrag ineens als dit voorstel wordt goedgekeurd? Anja De Waegenaere schreef hierover samen met Herman Kappelle een paper dat in deze podcast wordt besproken.

De Waegenaere was professor of Actuarial Science and Accounting aan Tilburg University. In april 2026 kregen we het verdrietige nieuws dat zij is overleden. Kappelle is emeritus bijzonder hoogleraar Fiscaal Pensioenrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam en droeg onder meer bij aan de fiscaal-juridische kaders van het paper, waar ze nog tot het laatst aan heeft gewerkt. Kappelle schuift aan bij gespreksleider Koen Aarts en bespreekt de bevindingen met Michael Visser, senior wetenschappelijk medewerker bij het Nibud.

Het uitbetalen van een bedrag ineens kan grote gevolgen hebben voor belastingen en toeslagen. In sommige situaties blijft slechts 20 tot 40 procent van het brutobedrag over, blijkt uit het paper. Tegelijk is het zo dat een pensioenuitvoerder wettelijk verplicht is om de keuzebegeleiding op een goede manier in te vullen, ook bij een keuze voor bedrag ineens. Volgens Kappelle zijn heel veel elementen die hiervoor nodig zijn echter niet bekend bij pensioenuitvoerders. Hun keuzebegeleiding kan daardoor niet volledig zijn.

Visser haalt onderzoek van het Nibud aan. Daaruit blijkt dat één op de drie bijna-gepensioneerden interesse heeft in het bedrag ineens. Volgens hem moet de sector kijken naar tooling en andere mogelijkheden om mensen zo goed mogelijk te informeren, of een adviseur inschakelen als dat nodig is. Er zal namelijk een groep zijn die niet bekend is met de risico’s. Visser gaat daarbij in op een tool die het Nibud ontwikkelt als uitkomst van het parlementaire proces, en op wat een dergelijke tool wel of niet kan oplossen.

Luister naar de podcast:

Verder lezen