Werkgroep Waardering pensioenverplichtingen

De ultimate forward rate: tijd voor een “step backwards” ?

Michel Vellekoop (UvA) 
Bij het waarderen van hun langlopende verplichtingen worden pensioenfondsen en verzekeraars gedwongen om een inschatting te maken van rentestanden die niet meer op een betrouwbare manier uit marktdata te bepalen zijn. Het daaruit voortvloeiende inter- en extrapolatieprobleem van de rentetermijnstructuur kan op verschillende manieren aangepakt worden. De huidige voorstellen voor de nieuwe Europese regelgeving voor verzekeraars, Solvency II, gaat uit van een methodiek die gebaseerd is op een zogenaamde “ultimate forward rate” en die aanpak lijkt in enigszins gewijzigde vorm overgenomen te gaan worden voor het nieuwe Financiële Toetsingskader. In dit paper worden voor- en nadelen besproken van deze en andere methoden om de rente termijnstructuur te extrapoleren. We benadrukken daarbij zowel de fundamentele aannamen die aan de verschillende keuzes ten grondslag liggen als de praktische aspecten en de mogelijke gevolgen voor de pensioen- en verzekeringspraktijk.

Markt-consistente waardering van pensioenverplichtingen

Antoon Pelsser (UM)
De verplichtingen van pensioenfondsen kunnen  80-90 jaar in de toekomst liggen. Daardoor zijn deze gevoelig voor langleven-risico, d.w.z. niet-geanticipeerde veranderingen in  verwachte levensduren. De markt om langleven risico te verhandelen is (nog) illiquide. Daarom is het niet mogelijk standaard  financiële waarderingstechnieken, gebaseerd op replicatie met verhandelbare instrumenten, te gebruiken.  De zogeheten 2-staps methodiek, zie Pelsser en Stadje (2014), combineert financiële met actuariële technieken  en kan gebruikt worden om verplichtingen te waarderen die afhangen van zowel financiële als actuariële risico’s. Dit paper past deze 2-staps methodologie toe om  pensioen verplichtingen te waarderen.

Een evaluatie van het nFTK

Lei Shu, Bertrand Melenberg, Hans Schumacher (allen TiU)
In dit artikel onderzoeken de auteurs de effecten van het nFTK op basis van een simulatiestudie met een tijdshorizon van vijftig jaar in de toekomst. De focus zijn economische scenario’s die worden gegenereerd met behulp van een VAR-model. Onvoorziene schokken in de sterftekansen worden buiten beschouwing gelaten. Ze analyseren een pensioenfonds met dezelfde demografische structuur als de Nederlandse populatie. Dit pensioenfonds hanteert een vaste portefeuillemix en vaste pensioenpremies, tenzij kortingen op pensioenpremies toegestaan zijn volgens de nFTK-regels. Ze vinden hoge gemiddelde dekkingsgraden, maar volledig loon-geïndexeerde pensioenen komen toch maar in ca. 60% van de scenario’s voor. In economisch gezien slechte scenario’s kan de vervangingsratio zelfs zakken tot onder de 40%.

Voor meer informatie over deze en andere Netspar bijeenkomsten kunt u terecht bij onze evenementencoördinator  Sylvia van Drogenbroek ([email protected]).