Introductie van de degressieve opbouw & Non cognitieve vaardigheden

Overgangseffecten bij introductie degressieve opbouw
Bas Werker
Abstract
De mogelijke afschang van de doorsneesystematiek houdt de gemoederen in de Nederlandse pensioendiscussie al geruime tijd bezig. In het bijzonder is er aandacht voor de vraag wat de financiële consequenties van een dergelijke afschaffng zijn voor diverse generaties pensioendeelnemers. In dit paper presenteren we een eenvoudig, geheel repliceerbaar, model waarmee de effecten van overgang op degressieve opbouw berekend kunnen worden. Het model is in staat eerdere berekeningen van het CPB goed te benaderen. Op basis van het model concluderen we dat de financiële consequenties relatief ongevoelig zijn voor rentestanden tussen de 1%-3%.

Non-cognitieve vaardigheden: de Heterogene impact van financiele prikkels in het pensioensysteem op het langer doorwerken
Didier Fouarge
Abstract:
In dit paper vatten de belangrijkste bevindingen samen van de literatuur over de relatie van non-cognitieve vaardigheden en pensioenbeslissingen. De paper presenteert eerst een algemene introductie van de literatuur over non-cognitieve vaardigheden. In een tweede stap wordt besproken in welke mate non-cognitieve vaardigheden gerelateerd zijn aan pensioenbeslissingen. We zullen aantonen dat non-cognitieve vaardigheden een grote impact hebben op de pensioenverwachtingen van mensen zodra zij geconfronteerd worden met hervormingen van het pensioenstelsel. Tenslotte bespreken we de relevantie van het bepalen van de non-cognitieve vaardigheden in het pensioencommunicatieproces.