Keuzevrijheid in pensioen: ons brein wil niet kiezen, maar wel gekozen hebben

  • Joyce Vonken
  • Walter Limpens

Dit neuromarketingonderzoek biedt een nieuw, genuanceerd perspectief op de vraag of pensioenkeuzes wenselijk zijn. Het onderzoek laat zien dat deelnemers het intuïtief fijner vinden als pensioen voor hen geregeld wordt en zij geen keuzes hoeven te maken. Wanneer we echter bekijken hoe deelnemers de pensioenopties waarderen waarvoor ze zelf hebben gekozen – vergeleken met automatisch geregelde pensioenopties – dan zien we dat zij hun zelfgekozen pensioenopties intuïtief beter waarderen. Het feit dat de intuïtieve en emotionele reactie van deelnemers op pensioenkeuzes aanvankelijk relatief negatief is, kan een belangrijke verklarende factor zijn voor het lage gebruik van keuzemogelijkheden. Het aanbieden van pensioenkeuzes kan een positief effect hebben, namelijk een onbewuste / intuïtieve hogere waardering van het verkregen pensioen. Om dit effect te realiseren is het belangrijk dat pensioenfondsen en uitvoerders deelnemers stimuleren om keuzes te maken en hen daarbij helpen. In de communicatie en keuze-architectuur moet rekening worden gehouden met de initiële emotionele barrière die deelnemers ervaren wanneer ze worden geconfronteerd met pensioenkeuzes. In dit paper beschrijven we eerst de belangrijkste beleidsimplicaties die we uit dit onderzoek kunnen opmaken. Daarna beschrijven we wat neuromarketingonderzoek precies is en hoe het werkt, waarna we de specifieke opzet van dit onderzoek toelichten. Vervolgens behandelen we drie onderzoeksvragen:
1) Hoe reageren deelnemers intuïtief en emotioneel op pensioenkeuzes, vergeleken met automatisch geregelde pensioenen?
2) Hoe waarderen deelnemers intuïtief pensioenopties waarvoor ze zelf hebben gekozen – vergeleken met pensioenopties die automatisch voor hen zijn geregeld?
3) Welke pensioenkeuzes worden intuïtief het beste gewaardeerd?

We bekijken ook wat de resultaten betekenen voor het aanbieden van pensioenkeuzes en de communicatie over keuzes. We sluiten af met de limitaties en conclusies van dit onderzoek.

Netspar, Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement, is een denktank en kennisnetwerk. Netspar is gewijd aan het bevorderen van een beter begrip van de economische en sociale gevolgen van pensioenen, vergrijzing en ‘de oude dag’ in Nederland en Europa.

MEER OVER NETSPAR


Missie en strategie           •           Netwerk           •           Organisatie           •          Magazine
Netspar Brief            •            Werkprogramma 2015-2019           •           Onderzoeksagenda

OVER NETSPAR

Onze partners

B20160708_achmea
B20160708_universiteit leiden
B20160708_asr
B20160708_erasmus
B20160708_tilburg university
Bekijk al onze partners