Beroepspensioenfondsen staan internationaal in het middelpunt van duurzaam beleggen, maar door de toenemende geopolitieke spanningen rijst de vraag of hun focus op beleggen met aandacht voor milieu- en sociale aspecten plaats zal maken voor een nieuw tijdperk van beleggen met de nadruk op veiligheid. Europese pensioenfondsen hebben zich al lang gecommitteerd aan het combineren van het behalen van financieel rendement met het creëren van extra voordeel – of in ieder geval het voorkomen van schade – in het grotere belang van de samenleving (McDonnell, 2024; Lundberg, 2025). Ze worden daarbij ondersteund door een meegaand regelgevingskader en sectorbrede initiatieven om duurzaamheid verder te stimuleren (Van der Zwan en Van der Heide 2024). De afgelopen jaren is er echter steeds meer een beroep gedaan op pensioenfondsen om meer middelen toe te wijzen aan defensie en andere vormen van veiligheid, waaronder suggesties om de regelgeving voor investeringen in controversiële wapens te versoepelen. Dat investeringen in defensie controversieel zijn, blijkt uit het politieke debat dat is ontstaan over de vraag of investeringen in veiligheid in strijd zijn met duurzaamheidsprincipes, met name ethische principes, of dat veiligheid een noodzakelijke voorwaarde is voor een duurzamere samenleving.

De belangrijkste onderzoeksvraag van dit project is: hoe beïnvloeden regelgeving en beleid de toezeggingen van pensioenfondsen om te beleggen in veilige beleggingen in verschillende nationale contexten? We zullen de regelgevende context onderzoeken om vast te stellen welke formele regels en voorschriften met betrekking tot duurzaamheid en veiligheid (nationale en, voor Denemarken en Nederland, Europese) in elk van de drie gevallen van kracht zijn. Onze tweede variabele van belang, beleid, zal op twee analyseniveaus worden bestudeerd. Op sectoraal niveau bestuderen we zowel formeel als informeel beleid dat erop gericht is pensioenfondsen te mobiliseren voor investeringen in veiligheid. Formeel beleid is vastgelegd en openbaar gemaakt door overheidsactoren, bureaucratische actoren of door de pensioensector zelf. De informele dimensie omvat beleidssignalen van actoren buiten de gouvernementele of bureaucratische kanalen, bijvoorbeeld een minister van Defensie die in de media vraagt om defensie-investeringen door pensioenfondsen. Op fondsniveau bestuderen we het beleggingsbeleid van individuele pensioenfondsen.