Pensioen & Wetenschap is een podcast van Netspar: het kennisnetwerk dat wetenschap en pensioen- en verzekeringssector met elkaar verbindt. Freelance journalist Jannie Benedictus gaat in deze podcastserie in gesprek met wetenschappers en mensen uit de praktijk.

In de podcaststudio schuiven dit keer Theo Nijman en Leonne Jansen aan. Jansen is pensioenbestuurder bij FNV en Nijman is emeritus hoogleraar Financiën en pensioenen en voormalig wetenschappelijk directeur van Netspar. Nijman publiceerde recent samen met collega-onderzoekers Sander Muns en Bas Werker het paper Uitkeringen en kosten van partnerpensioen met restitutie. De auteurs zien belangrijke verbeteringen in het partnerpensioen onder de Wet toekomst pensioenen (Wtp), maar signaleren ook een aantal knelpunten, met name als het gaat om overlijden voor pensioendatum.

Wie onder de Wtp bij overlijden voor pensioendatum geen werknemer is op het moment van overlijden, heeft in principe geen dekking voor partnerpensioen. Ook kan de hoogte van de levenslange uitkering zeer gevoelig zijn voor de datum van overlijden: net voor of net na de zelf te kiezen pensioendatum. Om dat op te lossen, stellen de auteurs restitutie naar de partner voor. Daarbij blijft het opgebouwde pensioenvermogen over het gedeelte partnerpensioen intact, ook na uitdiensttreding. De extra kosten zijn volgens de auteurs beperkt.

Jansen noemt het voorstel sympathiek, maar ziet meer in heldere communicatie. “Je moet duidelijk zijn over wat er niet geregeld is. Dan vind ik ‘er is niks’ een helderder boodschap dan ‘er is iets’. Want wat is iets?” Nijman: “Het klopt dat als je twintig jaar werknemer bent geweest en daarna bijvoorbeeld zelfstandig bent geworden, je met restitutie op de helft uitkomt van wat je had opgebouwd bij een volledige carrière in loondienst. Dat is een probleem, maar het is nog steeds een stuk gunstiger dan helemaal niks.”

Nijman is er niet optimistisch over dat ex-werknemers zelf wel een overlijdensrisicoverzekering gaan regelen, en ook Jansen denkt dat er nog wel wat duwtjes nodig zijn. “Wat mij betreft gaan we ieder jaar op Valentijnsdag campagne voeren. Geef je partner geen parfummetje, maar een fatsoenlijk nabestaandenpensioen. We moeten veel meer bewustzijn krijgen over wat er precies voor je partner geregeld is.” Nijman vindt het een leuk idee, maar meent dat je mensen toch actief moet beschermen tegen al te grote risico’s.

Nijman hoopt dat pensioenuitvoerders met het paper in de hand het gesprek over nabestaandenpensioen voortzetten en deelnemers waarschuwen voor de grote risico’s in het huidige nabestaandenpensioen. “De ideale oplossing hebben ook wij niet. Maar er zijn zeker alternatieven en het lijkt me verstandig om er nog eens naar te kijken.” Jansen vreest voor verwarring, lager nabestaandenpensioen voor iedereen en voor het feit dat er dan mogelijk weer andere groepen nadeel ondervinden. Ook over de capaciteit van uitvoerders om weer iets nieuws te administreren is ze niet optimistisch. “Maar: áls we iets aanpassen, laten we het dan alsjeblieft bij alle regelingen op dezelfde manier doen. We moeten niet terug naar het ratjetoe dat we hadden. Dat begreep niemand.”

Luister naar de podcast:

Verder lezen