“Huishoudens willen extra financiële ruimte vooral gebruiken om financiële tegenvallers op te vangen”
Wat is onderzocht in het paper?
Een levensloophypotheek is een hypotheekvorm waarbij aflossing en rente worden afgestemd op de financiële situatie van huiseigenaren gedurende hun levensloop. De hypotheek bestaat uit een combinatie van een gewone annuïteitenlening en een omkeerhypotheek. Hierdoor kunnen woninglasten en beschikbare bestedingsruimte evenwichtiger over verschillende levensfasen worden gespreid. Dit paper onderzoekt hoe een levensloophypotheek huishoudens kan ondersteunen in verschillende levensfasen, en waarom huiseigenaren mogelijk behoefte hebben aan extra financiële ruimte. Daarnaast laat het paper zien hoe hypotheekproducten zodanig kunnen worden ingericht dat woningvermogen, met name overwaarde, effectiever gebruikt kan worden, wat kan leiden tot een hogere welvaartswinst.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen?
Een levensloophypotheek kan zowel starters als ouderen op de woningmarkt ondersteunen. Starters krijgen meer financiële ruimte in de eerste, vaak krappe jaren, rekening houdend met hun verwachte inkomensgroei. Ouderen kunnen hun opgebouwde overwaarde benutten door een deel van hun woningvermogen aan te spreken. Deze toepassingen kunnen leiden tot een substantiële welvaartswinst.
De huidige markt voor omkeerhypotheken is echter nog beperkt in omvang en vooral gericht op 60-plussers. Daardoor wordt de aanzienlijke overwaarde in woningen slechts in beperkte mate benut.
Uit het onderzoek blijkt dat huishoudens een omkeerhypotheek vooral willen inzetten om financiële tegenvallers op te vangen, en veel minder voor bijvoorbeeld verduurzaming van de woning.
Wat zijn de implicaties?
Innovatie is nodig om hypotheekproducten beter te laten aansluiten bij de voorkeuren en behoeften van consumenten. De besproken hypotheekvarianten zijn relatief complex en daardoor lastig te beoordelen voor huishoudens.
De overheid en toezichthouders kunnen een rol spelen door te zorgen voor heldere, betrouwbare voorlichting en actieve advisering. Daarnaast kunnen, naar voorbeeld van succesvolle buitenlandse initiatieven, platforms worden ingericht die het voor huishoudens eenvoudiger maken om woningvermogen op een verantwoorde manier te benutten.