De rol van de Nederlandse pensioensector in de energietransitie
Occasional paper 2025-01
“De pensioensector kan een belangrijke rol spelen in de verduurzaming van onze economie en maatschappij”
Wat is onderzocht in het rapport?
Dit rapport, samengesteld door wetenschappers, experts uit de pensioensector en beleidsmakers, onderzoekt in hoeverre Nederlandse pensioenfondsen en verzekeraars bijdragen aan de nationale energietransitie en hoe deze rol in de toekomst verder kan worden versterkt. Daarbij maken de auteurs gebruik van verschillende informatiebronnen: literatuuronderzoek, mediaberichten, beleidsrapporten en interviews. Eerst wordt stilgestaan bij de huidige stand van zaken: Nederland ligt niet op koers de eigen energietransitiedoelen te behalen en pensioenfondsen en verzekeraars financieren tot nu toe een beperkt deel van de energietransitie. Vervolgens worden de belangrijkste belemmeringen belicht en aanbevelingen gedaan aan de overheid en de pensioensector over hoe de potentie voor een bijdrage aan de energietransitie kan worden vergroot.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen?
Voor de Nederlandse energietransitie is tussen nu en 2050 een jaarlijkse investeringsinspanning van 25 à 30 miljard euro nodig. Een uitvraag bij verzekeraars en pensioenfondsen laat zien dat hun huidige investeringen zich vooral richten op drie thema’s: transport en distributie, hernieuwbare energiebronnen en energiedragers, en energie-efficiëntie. De huidige investeringen zijn relatief beperkt in omvang ten opzichte van de totale benodigde investeringsinspanning. De belangrijkste belemmeringen zijn beleids- en regelgevingsonzekerheid, een gebrek aan capaciteit en gespecialiseerde kennis bij pensioenfondsen en verzekeraars en het nog in ontwikkeling zijn van publiek-private samenwerking op dit terrein.
Wat zijn de implicaties?
- Onzekerheid over langetermijnoverheidsbeleid maakt beleggingsproposities vaak te risicovol. Een grotere rol van de pensioensector vraagt om consistent overheidsbeleid en om regelgeving en een financieel kader waarmee privaat/institutioneel kapitaal kan deelnemen aan transitie-investeringen.
- De pensioensector zelf wordt geadviseerd belemmeringen voor duurzame investeringen weg te nemen via duidelijke kaderstelling voor deze investeringen, het ontwikkelen en versterken van expertise en bij te dragen aan investeringen in energie-efficiëntie en de verduurzaming van de industrie.
- Ten slotte benadrukt het rapport dat publiek-private samenwerking cruciaal is om onder meer de risico-rendementsverhouding van investeringen door de pensioensector te verbeteren.