Economische en Psychologische Aspecten van Pensioenkeuze en Pensioencommunicatie

Vormgeving keuzevrijheid en maatwerk binnen pensioenregelingen
Jim Been (LU), Roel Mehlkopf (DNB), Marike Knoef (LU/Netspar) en Casper van Ewijk (UvA/Netspar)
Abstract
In dit onderzoek bouwen we voort op Van Ewijk et al (2017) en Been et al (2015). We gaan in onze representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking, per huishouden, na wat de kosten en baten van meer keuzevrijheid en minder sociale bescherming zijn. Met behulp van de levenscyclustheorie bepalen we de baten van meer flexibiliteit en de kosten die veroorzaakt kunnen worden door kortzichtigheid en verkeerde keuzes. We simuleren hoeveel huishoudens er in de problemen komen bij kortzichtigheid of verkeerde keuzes bij verschillende beleidsopties. Op deze manier kunnen we nagaan wat goede grenzen zijn voor sociale bescherming in de tweede pijler. Hierbij zullen we verschillende groepen onderscheiden, zoals bijvoorbeeld woningbezitters en huurders, en groepen met een laag en een hoog inkomen.

Tien jaar UPO , een terugblik en vooruiblik op inhoud, doelen en effectiviteit
Sanne Elling en Leo Lentz (Beide UU)
Abstract
Het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) wordt sinds 2008 voorgeschreven als wettelijk verplicht document dat ieder jaar door pensioenorganisaties aan alle actieve deelnemers wordt verstrekt. Sinds de start in 2008 heeft het UPO verschillende veranderingen ondergaan. In dit paper analyseren we op welke manier het Uniform Pensioenoverzicht (UPO) zich ontwikkeld heeft qua inhoud en vormgeving. Leidraad bij de analyse zijn de doelen van het document en de mate waarin deze gerealiseerd worden. Ook evalueren we de effectiviteit van het UPO door te onderzoeken in hoeverre de informatie voor deelnemers vindbaar en begrijpelijk is. Natuurlijk blikken we niet alleen terug, maar ook vooruit: wat kunnen we leren van de afgelopen tien jaar en wat betekent dit voor de toekomst van het UPO?

Emoties en lange-termijn financiële beslissingen: Relevantie en meting
Thomas Post, Elisabeth Brüggen en Luuk Perik (MU)
Abstract
We study the role of emotions in long-term financial decision-making, specifically in the pension context. Typical characteristics of the pension context are that decisions taken today have consequences in the distant future and that the decision environment is complex. We argue that in this setting, reliance on emotional decision heuristics are of key importance but rarely studied. First, we provide a review of the emotions literature to set a framework for future studies in the pension context. For linking emotions to decisions we need to measure emotions appropriately. Therefore, second we describe and compare measurement techniques, each with their unique advantages and disadvantages