Eduard Ponds, onafhankelijke en originele denker met een brede kennis, gaat met pensioen

Een onafhankelijke en originele denker met een brede kennis. Zo wordt Eduard Ponds ook wel omschreven. De hoogleraar en sinds lang aan Netspar verbonden onderzoeker bereikt dit jaar de pensioengerechtigde leeftijd. Binnenkort rondt hij zijn leerstoel Economie van collectieve pensioenen af aan Tilburg University. Twee oud-collega’s en een promovendus blikken terug.

Theo Nijman, oud-collega van Eduard

“Eduard Ponds heeft een groot aantal publicaties op zijn naam staan over veel verschillende onderwerpen binnen de onderzoeksagenda van Netspar. Al voor de oprichting van Netspar was Eduard zijn tijd ver vooruit en initieerde hij onderwerpen als de waardering van pensioenverplichtingen met behulp van Value Based ALM. Dit heette toen nog Fair Valuation. Onze samenwerking gaat in ieder geval terug tot voor 2006. In dat jaar schreven we samen met Niels Kortleve papers en een boek over Fair Valuation.

Ook bij de begeleiding van vele promovendi van Netspar, die parttime bij APG aan hun proefschrift werkten, heeft Eduard een belangrijke rol gespeeld. Hij was altijd hardwerkend, nieuwsgierig, enthousiast en zeer betrokken. Veel beter dan anderen kende Eduard natuurlijk de precieze vormgeving van de pensioencontracten en hij was altijd bereid die kennis te delen met anderen.

In de latere jaren, toen hij inmiddels ook hoogleraar in Tilburg was, is de focus van Eduard deels verschoven naar de analyse van het keuzegedrag van deelnemers. Daarbij was natuurlijk de toegang tot rijke datasets belangrijk en al zijn kennis van de keuzes die deelnemers kunnen maken.

Ik herinner me ook de bijdragen van Eduard aan de felle discussies over de meerwaarde van intergenerationele risicodeling rond 2017. Daaruit is de solidariteitsreserve in de solidaire premieregeling ontstaan. En nu werken we nog samen, ook met anderen, aan een paper om begrippen als collectiviteit en solidariteit scherp te definiëren en de voor- en nadelen te inventariseren van de nadruk op die karakteristieken in een pensioencontract.

Eduard was een zeer betrokken collega. Ik vertrouw erop dat hij ook na zijn emeritaat niet helemaal stopt met zijn bijdragen aan het denken over alle onderzoeksvragen die nog op tafel liggen. Ik hoop hem, hoewel ook met pensioen, daarbij nog veel tegen te komen.”

Onno Steenbeek, oud-collega van Eduard

“Eduard Ponds is al heel lang een directe collega bij APG. Als ik het goed heb, is dat al zo’n vijftien jaar. Ik heb hem leren kennen als een onafhankelijke en originele denker die zijn eigen gang gaat. Mijn rol als manager van het team is dan ook altijd geweest om hem binnen APG de ruimte te geven om te doen waar hij goed in is. Met zijn onderzoek en brede kennis van het onderwerp is hij altijd heel waardevol geweest voor onze organisatie. Tegelijkertijd kun je zeggen dat hij heel veel betekend heeft voor het pensioensysteem in het algemeen. Zo komt de indexatiestaffel in het financieel toetsingskader uit zijn koker; het financieel toetsingskader kon door die aanpassing een stuk langer mee dan anders het geval was geweest.

Verder is het zijn enorme enthousiasme dat Eduard typeert. We werken nu bijvoorbeeld samen aan een bundel over de Wet toekomst pensioenen. Hij kan zich daarin dan helemaal verliezen. Het idee was om een outline te maken en die naar de Editorial Board van Netspar te sturen. Maar die outline is inmiddels al uitgegroeid tot een soort van paper. Enthousiast is Eduard ook over veelbelovende jonge mensen, waardoor we ze door dit enthousiasme uiteindelijk vaak in dienst nemen. Op die manier heeft hij al meerdere hele goede promovendi aan APG weten te verbinden, van wie Zina Lekniūtė een goed voorbeeld is.

Eduard ben ik dankbaar voor het mede vormgeven van de rol van APG als thought leader. We willen pensioenen goed uitvoeren voor onze klanten en hebben de ambitie om voorop te lopen in het denken over pensioenen en het pensioen van de toekomst. Dat betekent dat je niet rigide vasthoudt aan hoe het was in het verleden, maar continu blijft nadenken over oplossingen voor spanningen in het pensioenstelsel. Eduard heeft dat heel goed gedaan door met de ideeën te komen en partnerships te zoeken met experts uit de praktijk en de wetenschap in binnen- en buitenland. Dat deed hij parallel aan de opkomst van Netspar, en het is daarom logisch dat hij daar ook onderdeel van is geworden.”

Jorgo Goossens, promovendus en oud-collega van Eduard

“Tijdens mijn afstuderen voor de master Econometrie kwam ik terecht bij APG. Daar ging ik bij de afdeling Beleid aan de slag met mijn masterscriptie Econometrie. Ze waren er zo tevreden over dat ze voorstelden om die te presenteren bij de afdeling Onderzoek, en daar zat Eduard Ponds. Hij en Rob van den Goorbergh, ook van APG, vroegen daarna of ik een promotieonderzoek wilde doen. Zo is het balletje gaan rollen. Ik werd uiteindelijk naast Eduard ook begeleid door Bas Werker en Marike Knoef vanuit Netspar.

Als ik denk aan Eduard, dan komen meerdere dingen naar boven. Zo is hij uitermate vriendelijk en aardig en toont hij ook interesse in zaken buiten de wetenschap; hij is benieuwd in hoe het echt met je gaat. Daarnaast heeft hij een uiterst creatieve geest en zit hij vol ideeën. Voor één van de hoofdstukken van mijn proefschrift kwam hij bijvoorbeeld met het idee om surveydata te koppelen aan echte keuzes die mensen maken bij pensioenfonds ABP. Het was heel creatief om dat te combineren. Eduard is verder een echte verbinder. Hij brengt disciplines en vakgebieden en daarmee ook de juiste mensen bij elkaar.

Mooi vind ik ook de verandering die ik Eduard heb zien doormaken in de tijd dat ik hem ken. Toen ik hem leerde kennen, stond hij vooral bekend om Value Based ALM. Hij is zich echter ook steeds meer gaan verdiepen in de gedragseconomie, en daarmee ook in de psychologische kant van pensioen. In aanvulling hierop is hij zich ook gaan specialiseren in de econometrie zelf. Hij blijft leren en pakt ook nieuwere onderzoekstechnieken mee. Dat vind ik heel knap en mooi, ook omdat hij dit blijft doen tot zo ver in zijn loopbaan.

Terugkijkend ben ik Eduard dankbaar voor heel veel zaken. Het meest ben ik dat wel omdat hij mij de kans heeft gegeven om mijn promotieonderzoek te doen. Van al mijn begeleiders met hun eigen invalshoeken was Eduard voor mij degene die voortdurend kwam met onverwachte en creatieve ideeën. Dit gaf mij de inspiratie om vraagstukken op een bepaalde manier te analyseren. Het leuke is dat ik nu aan de andere kant van de tafel zit en samen met Eduard en Marike een nieuwe promovendus begeleid aan Tilburg University. Dit is Shashank Misra, die ook weer werkt met APG-data. Dit maakt de cirkel rond.”