Individuele voorkeuren en verwachtingen tijdens de levensloop: implicaties voor pensioenen
Industry paper 2025-17
“Door heterogeniteit in voorkeuren en verwachtingen kan het waardevol zijn om maatwerk aan te bieden in pensioenen”
Wat is onderzocht in het paper?
Dit onderzoek analyseert voor een representatieve groep Nederlanders hoe voorkeuren en verwachtingen eruitzien rondom levensloop- en pensioenkeuzes. Met behulp van experimentele methodes zijn risico- en tijdsvoorkeuren, verliesaversie en kansweging gemeten in vijf domeinen: pensioen, investeringen, werk, gezondheid en loterijen (gebruikelijke standaard in de wetenschap). Daarnaast zijn percepties verzameld over inkomen, pensioenleeftijd, levensverwachting, beleggingsrendementen en inflatie. Het doel is om inzicht te krijgen in de diversiteit aan voorkeuren en verwachtingen die bepalend zijn voor levensloop- en pensioenkeuzes.
Wat zijn de belangrijkste bevindingen?
Risicovoorkeuren (hoeveel risico iemand wil nemen) en tijdsvoorkeuren (hoe geduldig iemand is) variëren tussen de domeinen, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen in sociaal-demografische gegevens tussen individuen. Rondom financiële keuzes zijn Nederlanders het meest risicoavers in het pensioendomein (pensioeninkomen) en het meest geduldig in het gezondheidsdomein (tegemoetkoming zorgkosten). Grotere bedragen vergroten de risicoaversie in het loterijdomein en verhogen het geduld bij pensioen- en investeringsbeslissingen. Percepties over toekomstige uitkomsten zijn sterk heterogeen, maar de mediane percepties sluiten vaak goed aan bij objectieve waarden. Persoonlijke kenmerken zoals leeftijd, inkomen en opleiding correleren met voorkeuren, maar verklaren slechts deels een deel van heterogeniteit.
Wat zijn de implicaties?
- Er is een grote heterogeniteit in voorkeuren en verwachtingen. Dit laat zien dat gepersonaliseerde pensioenen en maatwerk mogelijk kunnen bijdragen aan het aansluiten op individuele behoeftes.
- Heldere, doelgroepgerichte communicatie helpt om pensioenbegrip, zoals bij onjuiste percepties, te vergroten.
- Voorkeuren dienen in de juiste context en domeinen te worden uitgevraagd. Leeftijd, inkomen en opleiding kunnen worden ingezet om voorkeuren en verwachtingen van verschillende groepen beter te begrijpen en pensioenproducten beter te laten aansluiten.