Honderd jaar pensioenwetgeving (1919-2019): visies en beleid

  • Joost Dankers
  • Paul Brusse

De vergrijzing van de bevolking, het afnemend premiedraagvlak voor de AOW en de problemen van de pensioenfondsen met het vinden van een balans tussen inkomsten en uitgaven, vormen de kern van een complex maatschappelijk vraagstuk: hoe kunnen ook toekomstige generaties worden verzekerd van een stabiele en toereikende oudedagsvoorziening. Deze problematiek vraagt om historische reflectie op het bestaande stelsel van oudedagvoorzieningen (CBS Statline; CPB 2013; AOW 2006; Soede 2012). De zorgen over het huidige pensioenstelsel zijn actueel, maar zeker niet nieuw of uniek. Sinds het einde van de negentiende eeuw is gediscussieerd over de wijze waarop het pensioenstelsel georganiseerd dient te worden. In de actuele discussie rond de noodzaak tot veranderingen in het pensioenstelsel ontbreekt vaak een historisch perspectief. Waarom heeft Nederland het pensioenstelsel zoals dat nu functioneert? Wat is de oorsprong daarvan en welke veranderingen heeft het stelsel in de loop van de 20e eeuw ondergaan? Welke rol speelden de overheid, de werkgevers en de werknemers hierbij? Welke sociaaleconomische situaties leidden tot welke aanpassingen van het stelsel? In hoeverre speelden politiek-maatschappelijke spanningen daarbij een rol en hoe hebben verschillende stakeholders (werkgevers-werknemers en overheid) invloed uitgeoefend op het systeem? En, welke lessen zijn daaruit te trekken voor de huidige discussie over de toekomst van het pensioenstelsel?

Historisch onderzoek naar pensioenregelingen zal uitwijzen dat elke periode om nieuwe instrumenten vraagt. De opvattingen over de wijze waarop oudedagsvoorzieningen georganiseerd en gerealiseerd moeten worden zijn voortdurend aan verandering onderhevig. Maatschappelijke inbedding en aanpassing aan de demografische evolutie en sociaaleconomische ontwikkelingen zijn essentieel om het stelsel als zodanig voor toekomstige generaties te waarborgen en te verduurzamen.

Bekijk paper

Netspar, Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement, is a thinktank and knowledge network. Netspar is dedicated to promoting a wider understanding of the economic and social implications of pensions, aging and retirement in the Netherlands and Europe.

MORE ABOUT NETSPAR


Mission en strategy           •           Network           •           Organisation           •          Magazine
Board Brief            •            Actionplan 2019-2023           •           Researchagenda

ABOUT NETSPAR

Our partners

B20220412_SPIN_logo+naam_2xPMS_2_voettekst
B20160708_universiteit leiden
B20160708_asr
BPL_Pensioen_logo+pay-off - 1610-1225 v1.1_grijswaarden
B20220329_sph huisartsen
View all partners