Werkgroep Keuzevrijheid en communicatie

Communicatie over een pensioentekort: een doelgroepenbenadering

Bas Donkers en Benedict Dellaert (beiden EUR) , Ron van Schie (CBS)
Het pensioenbewustzijn van veel mensen in Nederland is laag. Daarom wordt veelal gepleit voor een goede voorlichting en informatievoorziening aan pensioendeelnemers, waardoor ze beter op de hoogte kunnen zijn van hun persoonlijke pensioensituatie. Recentelijk is bijvoorbeeld het pensioen dashboard voorgesteld als een hulpmiddel voor individuele pensioendeelnemers om een beter overzicht krijgen over hun opgebouwde pensioen (Ministerie Sociale zaken, 2012) In dit NEA paper beargumenteren de auteurs echter dat vaak over het hoofd wordt gezien dat voor een grote groep mensen in Nederland, de handelingsrelevantie van dergelijke informatie beperkt kan zijn. De reden hiervoor is dat zelfs als deze mensen meer pensioenbewust worden op basis van de gecommuniceerde informatie, het voor veel personen ofwel moeilijk is om te sparen ofwel dat men geen noodzaak heeft om te sparen. Het meer pensioenbewust maken over een mogelijk pensioentekort zal daarom weliswaar kunnen helpen om een beter begrip van hun pensioen teweeg te brengen bij deze pensioendeelnemers, maar het effect op hun gedrag zal vaak beperkt zijn. Er worden beschrijvende analyses uitgevoerd om te bekijken welke factoren lidmaatschap per mogelijk handeling categorie bepalen om een schatting te kunnen geven van de omvang van elk van de betreffende groepen. Op basis hiervan bespreken zij nut en noodzaak van pensioencommunicatie om het pensioenbewustzijn over mogelijke pensioentekorten bij elk van de verschillende doelgroepen te vergroten en welke nadruk de pensioencommunicatie het best zou kunnen krijgen.

Solidariteit en keuzevrijheid in pensioenfondsen

Kène Henkens en Harry van Dalen (NIDI)
Het aanvullende pensioenstelsel staat onder druk, niet alleen door structurele factoren als vergrijzing maar ook omdat er veelvuldig wordt geopperd dat deelnemers meer vrijheid willen om bepaalde onderdelen van hun pensioen aan te passen en omdat de onderlinge solidariteit van pensioendeelnemers aan erosie onderhevig is. Vragen die in dit topicality paper aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: met wie wil men solidair zijn in een pensioencontract en met wie niet? Indien men keuzevrijheid krijgt wie onttrekt zich dan aan de solidariteit van een pensioenfonds? In het bijzonder wordt bezien wie zich wil onttrekken aan de solidariteit die ten grondslag ligt aan de financiering van het langleven risico.

Waarom mensen wachten met het opbouwen van pensioen

Job Krijnen, Seger Breugelmans en Marcel Zeelenberg (allen TiU)
Een deel van de Nederlandse bevolking bouwt onvoldoende pensioen op. Dit probleem wordt mede veroorzaakt doordat veel mensen te laat beginnen met pensioen opbouwen. In deze survey paper onderzoeken de auteurs waarom mensen wachten, zelf als wachten financieel onaantrekkelijk is. Zij onderscheiden daarbi 4 soorten redenen om te wachten: 1. mensen nemen de kosten van wachten niet in overweging, 2. mensen onderschatten de kosten van wachten, 3. wachten heeft psychologische voordelen en 4. redenen buiten de kosten en baten van het wachten. Bij elke categorie gaan zij tevens in op de implicaties voor beleid en voorlichting.

Voor meer informatie over deze en andere Netspar bijeenkomsten kunt u terecht bij onze evenementencoördinator  Sylvia van Drogenbroek ([email protected]).