Afterlunch webinar – Servaas van Bilsen – Kwantificering van het omslagelement van de solidariteitsreserve

De solidariteitsreserve is een nieuw instrument in het nieuwe pensioenstelsel. De meeste pensioenfondsen willen de solidariteitsreserve gebruiken om nominale verlagingen van ingegane pensioenuitkeringen zoveel mogelijk te vermijden (De Groot en Bakker, 2022).

Veel pensioenfondsen zijn voornemens om een invulling te hanteren waarbij alle leeftijdsgroepen betalen aan de solidariteitsreserve, maar voornamelijk uitkeringsgerechtigden uitbetalingen ontvangen vanuit de solidariteitsreserve. Deze invulling lijkt daarmee de karakteristiek te hebben van een structurele ‘omslag’ van financiële middelen van werkenden naar uitkeringsgerechtigden. Oftewel: een omslagelement.

Dit paper bevat een kwantitatieve analyse van de onderzoeksvraag òf de solidariteitsreserve de karakteristieken van omslagfinanciering heeft, en zo ja: wat de kwantitatieve omvang van de effecten is. We hanteren daarbij de methode van value-based generational accounting. Voor elke leeftijdsgroep apart kwantificeren we wat op voorhand (ofwel: “ex ante”) de waarde is van de betalingen aan de solidariteitsreserve over het gehele leven, en hoe zich dat verhoudt tot de waarde van uitbetalingen vanuit de solidariteitsreserve over hun gehele leven.

Dit paper presenteert resultaten voor diverse invullingen. En ook kijken we naar de gevoeligheid voor andere fondskenmerken, zoals de leeftijdsopbouw van het deelnemersbestand en het gekozen beleggingsbeleid. We kijken daarnaast in dit paper naar verschillende niveaus voor de actuele omvang van de reserve.

Onze drie conclusies zijn als volgt.

Conclusie 1: De solidariteitsreserve heeft de kenmerken van omslag.

Conclusie 2: Over de levensloop als geheel bezien pakt de solidariteitsreserve licht negatief uit in termen van waarde.

Conclusie 3: Er is géén sprake van een structurele ‘impliciete schuld’ via de solidariteitsreserve.