Dossier wet toekomst pensioenen: Relevant Netspar-onderzoek

Op 30 maart 2022 is de Wet toekomst pensioenen (Wtp) naar de Tweede Kamer gestuurd. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in de hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel. Het stelsel wordt persoonlijker en transparanter en beweegt eerder mee met de economische ontwikkelingen. Daardoor is er eerder uitzicht op indexatie, maar zal ook op kortingen. Er zijn ook nog veel vragen. Hoe gaat de voorgestelde nadere invulling van het stelsel uitwerken ? Wat zijn daarbij goede keuzes voor fondsbesturen?  In hoeverre sluit het nieuwe stelsel aan bij de huidige arbeidsmarkt? Wordt het gemakkelijker voor ZZP’ers om in het nieuwe stelsel te sparen voor de oude dag? Wat betekent de Wtp voor het nabestaandenpensioen ? Is het nieuwe stelsel begrijpelijker? Hoe communiceer je over onzekerheid? En hoe werk je aan herstel van vertrouwen?

In dit dossier bieden we met behulp van inzichten uit bestaand eigen (actueel) onderzoek inzicht en duiding op de hoofdlijnen uit het wetsvoorstel. We onderscheiden drie hoofdthema’s:

  1. Het nieuwe contract
  2. Transitie
  3. Communicatie en vertrouwen
Tijdlijn pensioenakkoord

Aan de totstandkoming van het pensioenakkoord zijn vele jaren overleg en onderhandeling vooraf gegaan. Bekijk hier een terugblik op 15 jaar pensioenakkoord en relevant (Netspar) onderzoek op de meest recente stappen.

1. Het nieuwe pensioencontract

Gaat het nieuwe pensioencontract een einde maken aan de generatiestrijd over pensioenen? Er zijn twee contractvarianten voorgesteld waaruit gekozen moet worden. Wat worden de nieuwe contractvormen voor pensioenfondsen? Maken we hiermee de omslag van vermeende beloften naar realistische verwachtingen? Wat betekent dit voor de verdeling van risico’s en rendementen over generaties?

In deze Netspar podcast geeft Gerard van Olphen zijn visie op de verre toekomst van pensioen.
Deze podcast is een registratie van het event van een projectgroep onder leiding van Fieke van der Lecq (VU) en René Maatman (RU). Zij lieten op 1 juli 2021 zien hoe scenario’s kunnen helpen bij het voorbereiden op een onzekere toekomst.

Theo Nijman: Nabestaandenpensioen
Bas Werker: Rendementstoedeling in het nieuwe pensioencontract
Bas Werker: Projectierendement in het nieuwe pensioencontract

2. Transitie

In het pensioenakkoord is opgenomen dat de pensioenpremie leeftijdsonafhankelijk wordt. De min of meer harde toezegging over de toekomstige levenslange pensioenuitkering wordt losgelaten en de doorsneesystematiek verdwijnt. Er komt opbouw in een premieregeling met een premie die voor jong en oud gelijk is. Deze overgang brengt vele vragen en kosten met zich mee. Het uitgangspunt is de kosten en baten van de transitie evenwichtig over verschillende generaties werkenden te verdelen. Daarnaast wordt het nabestaandenpensioen eenvoudiger en uniformer vormgegeven.

Casper van Ewijk: De transitie van uitkeringsovereenkomst naar het nieuwe contract
Casper van Ewijk: de transitie van uitkeringsovereenkomst naar verbeterde premieregeling (WVP)

Deel I van deze serie gaat over de noodzakelijke hervorming van het pensioenstelsel tegen de achtergrond van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt met Casper van Ewijk en Niels Kortleve.

Deel II van deze serie gaat over de arbeidsmarkt van de toekomst met Ton Wilthagen en Marjolein ten Hoonte.

Deel III met Raymond Montizaan en Jaap Oude Mulders, zij praten over de vergrijzende arbeidsmarkt.

Deel I praat Alfred Kool met Bas Werker en Agnes Joseph, zij praten over invaren.

3. Communicatie en uitlegbaarheid

Het pensioenstelsel wordt vaak gezien als complex; er ligt ingewikkelde techniek aan ten grondslag. Wie begrijpt het nog? En hoe leg je het uit? Daarbij komt dat het nieuwe stelsel eerder meebeweegt met economische ontwikkelingen. Er is eerder kans op indexatie. Maar als het economisch minder gaat, wordt ook eerder gekort. Hoe communiceer je deze ‘onzekerheid’ en kun je toch werken aan vertrouwen?

Marike Knoef: Hoe leg je het nieuwe pensioencontract uit aan de deelnemer?
Marike Knoef: Hoe communiceer je over onzekerheid in het nieuwe contract?

Deel II praat Alfred Kool met Lisa Brüggen en Eveline Smeets, zij praten over keuzeruimte.

Deel III praat Alfred Kool met Theo Nijman en Jacqueline van Kampen, zij praten over nabestaandenpensioen.

Netspar, Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement, is een denktank en kennisnetwerk. Netspar is gericht op een goed geïnformeerd pensioendebat.

MEER OVER NETSPAR


Missie en strategie           •           Netwerk           •           Organisatie           •          Podcasts
Board Brief            •            Werkprogramma 2019-2023           •           Onderzoeksagenda

OVER NETSPAR

Onze partners

B20160708_tilburg university
B20200214_BlackRock_BLK_eng_black_rgb_small
B20200104_RailOV_logoo.original.grijswaarden
Print
B20190823_mn-logo_small
Bekijk al onze partners