Dossier pensioenakkoord: Relevant Netspar-onderzoek op de hoofdlijnennotitie 2020

Op 4 juli 2020 bereikten het kabinet en de sociale partners overeenstemming over de uitwerking van het pensioenakkoord. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in de hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel. Het stelsel wordt persoonlijker en transparanter en beweegt eerder mee met de economische ontwikkelingen. Daardoor is er eerder uitzicht op indexatie, maar zal ook op kortingen… Er zijn ook nog veel vragen. Hoe wordt het stelsel nader ingevuld? Wat zijn daarbij goede keuzes voor fondsbesturen?  In hoeverre sluit het nieuwe stelsel aan bij de huidige arbeidsmarkt? Wordt het gemakkelijker voor ZZP’ers om in het nieuwe stelsel te sparen voor de oude dag? Is het nieuwe stelsel begrijpelijker? Hoe communiceer je over onzekerheid? En hoe werk je aan herstel van vertrouwen?

In dit dossier bieden we met behulp van inzichten uit bestaand eigen (actueel) onderzoek inzicht en duiding op de hoofdlijnen uit de kabinetsbrief van minister Koolmees (juni 2020) en het pensioenakkoord. We onderscheiden drie hoofdthema’s:

  1. Het nieuwe contract
  2. Transitie
  3. Communicatie en vertrouwen
  
Tijdlijn pensioenakkoord

Aan de totstandkoming van het pensioenakkoord zijn vele jaren overleg en onderhandeling vooraf gegaan. Bekijk hier een terugblik op 15 jaar pensioenakkoord en relevant (Netspar) onderzoek op de meest recente stappen.

1. Het nieuwe pensioencontract

Gaat het nieuwe pensioencontract een einde maken aan de generatiestrijd over pensioenen? Er zijn twee contractvarianten voorgesteld waaruit gekozen moet worden. Wat worden de nieuwe contractvormen voor pensioenfondsen? Maken we hiermee de omslag van vermeende beloften naar realistische verwachtingen? Wat betekent dit voor de verdeling van risico’s en rendementen over generaties?

Bas Werker: Rendementstoedeling in het nieuwe pensioencontract
Bas Werker: Projectierendement in het nieuwe pensioencontract

2. Transitie

In het pensioenakkoord is opgenomen dat de pensioenpremie leeftijdsonafhankelijk wordt. De min of meer harde toezegging over de toekomstige levenslange pensioenuitkering wordt losgelaten en de doorsneesystematiek verdwijnt. Er komt opbouw in een premieregeling met een premie die voor jong en oud gelijk is. Deze overgang brengt vele vragen en kosten met zich mee. Het uitgangspunt is de kosten en baten van de transitie evenwichtig over verschillende generaties werkenden te verdelen. Daarnaast wordt het nabestaandenpensioen eenvoudiger en uniformer vormgegeven.

Casper van Ewijk: De transitie van uitkeringsovereenkomst naar het nieuwe contract
Casper van Ewijk: de transitie van uitkeringsovereenkomst naar verbeterde premieregeling (WVP)

3. Communicatie en uitlegbaarheid

Het pensioenstelsel wordt vaak gezien als complex; er ligt ingewikkelde techniek aan ten grondslag. Wie begrijpt het nog? En hoe leg je het uit? Daarbij komt dat het nieuwe stelsel eerder meebeweegt met economische ontwikkelingen. Er is eerder kans op indexatie. Maar als het economisch minder gaat, wordt ook eerder gekort. Hoe communiceer je deze ‘onzekerheid’ en kun je toch werken aan vertrouwen?

Marike Knoef: Hoe leg je het nieuwe pensioencontract uit aan de deelnemer?
Marike Knoef: Hoe communiceer je over onzekerheid in het nieuwe contract?

Netspar, Network for Studies on Pensions, Aging and Retirement, is een denktank en kennisnetwerk. Netspar is gericht op een goed geïnformeerd pensioendebat.

MEER OVER NETSPAR


Missie en strategie           •           Netwerk           •           Organisatie           •          Magazine
Netspar Brief            •            Werkprogramma 2019-2023           •           Onderzoekagenda

OVER NETSPAR

Onze partners

vu
B20160708_nationale nederlanden
B20190901_nidi-logo_greyscale
B20160708_apg
B20160708_ministeries
Bekijk al onze partners