Werkgroep Pensioenambitie en wensen ten aanzien van aanvullende pensioenen

Op 17 maart werd er een werkgroepbijeenkomst georganiseerd bij het NIDI in Den Haag over bovenstaand onderwerp. Tijdens deze bijeenkomst zijn twee papers in wording plus een gastlezing gepresenteerd. Zie hieronder meer informatie over deze papers.

Pensioenwensen en vermogens voor en na de crisis
Lieke Kools, Marike Knoef (beiden Leiden Uni) en Jochem de Bresser (RUG)
Onderzoek van De Bresser en Knoef (2015) gebaseerd op data uit januari 2008, voor de crisis, laat zien dat 26% van de mensen met behulp van de eerste drie pensioenpijlers en vrije besparingen niet aan zijn of haar minimale pensioenwensen kan voldoen. Met behulp van nieuwe data gaan we na in hoeverre mensen hun beoogde pensioenuitgaven bijgesteld hebben als gevolg van de crisis en de sombere berichten in de media. Hoe verhoudt dat zich tot de daling in de vermogens? Hebben mensen nog steeds een tekort? Welke mensen hebben een tekort? Bijna de helft van de respondenten met een tekort ten opzichte van hun beoogde bestedingsbehoefte, ziet dit niet aankomen.

Keuzevrijheid en solidariteit in aanvullend pensioen
Harry van Dalen en Kène Henkens (beiden NIDI)
Het aanvullende pensioenstelsel staat onder druk, niet alleen door structurele factoren als vergrijzing maar ook omdat er veelvuldig wordt geopperd dat deelnemers meer vrijheid willen om bepaalde onderdelen van hun pensioen aan te passen en omdat de onderlinge solidariteit van pensioendeelnemers aan erosie onderhevig is. Vragen die in dit topicality paper aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: met wie wil men solidair zijn in een pensioencontract en met wie niet? Indien men keuzevrijheid krijgt wie onttrekt zich dan aan de solidariteit van een pensioenfonds? In het bijzonder wordt bezien wie zich wil onttrekken aan de solidariteit die ten grondslag ligt aan de financiering van het langleven risico.

Verwachte bestedingen gedurende pensionering en belangstelling voor maatwerkpensioenen
Nicole Jonker en Carin van der Cruijsen (beiden DNB)
Het Nederlandse pensioenstelsel biedt pensioenfondsen in toenemende mate ruimte om deelnemers maatwerk te bieden bij hun pensioen. Empirisch onderzoek onder consumenten laat zien dat de daadwerkelijke bestedingen in 2014 van gepensioneerde Nederlanders afnemen sinds het begin van hun pensionering. Ook blijkt dat niet-gepensioneerden een dergelijk bestedingspatroon verwachten. Meer flexibiliteit bij pensioenuitkeringen sluit derhalve goed aan bij de (verwachte) bestedingen van (toekomstige) ouderen. Hoewel de meeste niet-gepensioneerden de voorkeur geven aan het huidige standaardpensioen is er een aanzienlijke groep die de intentie heeft om gebruik te maken van maatwerk. Wel blijken er duidelijke verschillen te zijn in de aantrekkelijkheid van verschillende opties. De belangstelling hangt af van de kenmerken van de deelnemers, hun verwachte bestedingsbehoeften en van de mate van zekerheid in de  hoogte van pensioenuitkering dat maatwerk biedt.